De kunst van ‘het leven in het moment’
Je bent je gedachten niet
Het leven is nu, maar het ‘nu’ raakt regelmatig vermorzeld door onze gedachten die zich op het verleden of de toekomst richten.
‘Had ik maar…; Als er morgen….; Als anderen merken dat…..; Wat als…. ‘
De gedachten worden geactiveerd door gevoelens en roepen vervolgens weer nieuwe gevoelens en gedachten op. Onze geest fragmenteert, raakt afgeleid, door dat waarvan we vinden dat we hadden moeten doen, of wat er nog zal gebeuren. Voortdurend met gedachten elders dan in het nu, kost energie. We vergeten waar we de sleutels hebben gelegd, het gas wel hebben uitgedaan, of de auto op slot gedaan hebben. Opnieuw nadenken, proberen te herinneren, of nog eens naar huis gaan om het gas te controleren, kost tijd. Zonde, terwijl een beetje aandacht je veel tijd kan besparen en ook nog veel extra’s brengt.
Waar gaan de gedachten heen
Tijdens het werk fantaseren we over het weekeinde, of de vakantie en tijdens de ontspanning richten onze gedachten zich op de taken die nog te wachten staan. De gedachten sturen we niet bewust. Gedachten zijn er altijd en ze hebben de neiging zich op te dringen.
“Ordinary thoughts course through our mind like a deafening waterfall,” schrijft Jon Kabat-Zinn in “Wherever You Go, There You Are”. (Op Youtube legt Jon Kabat-Zinn mindfulness helder uit. Even door de introductie, maar absoluut zinnig.)
Sjoerd Kuyper omschreef het denken in een van zijn liedteksten van de serie de ‘Freules’ ontzettend mooi: “je denk dat je denkt, maar je kunt niet meer denken en daarover denk je dan steeds weer”.
Daar gaan de gedachten heen; naar nergens.
Wat met de aandacht komt
De kunst van het ‘leven in het moment’ (mindfulness), het leven met aandacht, met een open blik en alert in het hier en nu te zijn, is door Kabat-Zinn geïntroduceerd en populair gemaakt. Mindfulness behelst je gedachten en gevoelens waarnemen, maar je er niet door mee laten slepen, noch ze proberen weg te drukken. Het vermogen je aandachtigheid (mindfulness) te versterken heeft diverse voordelen. Het kan mensen helpen stress en somberheid te verminderen, chronische pijn dragelijk te maken, de bloeddruk te verlagen EN… Mensen die beter in staat zijn om met aandacht te leven, rapporteren meer geluk, zelfvertrouwen en empathie. Ook blijken ze een realistischer beeld te hebben van hun kwaliteiten en kwetsbaarheden, reageren ze minder impulsief . En aandachtig levende mensen zijn meer tevreden met hun relaties. Wat wil je nog meer? En dat allemaal met iets meer aandacht voor het moment.
De paradox
Het streven naar al de bovenstaande opbrengsten is niet het doel van de ‘kunst van leven in het moment’ (mindfulness). Streven naar, is nu precies wat het ontwikkelen van de mindfulness bekwaamheid niet behelst. De voordelen komen ‘vanzelf’ met het vermogen te leven met aandacht.
Oefen de aandacht en streef nergens naar.
Lees verder ook.
Mindfulness voor beginners: 8 praktische tips
Cees Schenk
