Stress is een veenbrand
Veenbranden zijn verraderlijk, omdat ze onder de oppervlakte ‘doortrekken’ en op onverwachte plekken en momenten kunnen oplaaien.
Langdurige gespannen zijn lijkt veel op een veenbrand. We merken er lange tijd niet echt meer van dan dat we wat gespannen zijn. Elke weekeind en elke vakantie weten we het smeulende vuur te temperen, maar als het vuur niet definitief dooft dan zal het smeulen eens uitbreken. Aan de uitbraak gaat van alles vooraf. Stress keert zich tegen je lichaam, je ambities en je vermogen om overzicht te houden. Je altijd beroerd en gespannen voelen is niet alleen slecht voor je hart, maar vermindert je controle, leidt tot slechte relaties en maakt je vatbaarder voor ziektes.
Stress is heus niet zo slecht zullen sommige denken. Anderen beweren zelfs dat ze onder voortdurende stress beter functioneren. Zeker even onder druk presteren, is geen probleem. We zijn uitermate geschikt om door stress in penibele situaties direct en heel adequaat te reageren. Te vaak en te lang onder druk staan resulteert uiteindelijk in een heel scala van negatieve effecten. Boudewijn van Houdenhove Hoogleraar aan de universiteit van Leuven) stelt in zijn boek ‘In wankel evenwicht’, dat de effecten voor het hart van langdurige overbelasting, overeenkomen met het 20 kilogram in gewicht toenemen. Het structureel positief beïnvloeden van chronische stress, is overigens veel eenvoudiger en prettiger dan lijnen om 20 kilo kwijt te raken.
Externe stressbronnen
Het ontwikkelen van chronische spanning is niet iets dat louter voorbehouden is aan de ‘zwakkelingen’. Sterker nog, het zijn veelal de sterke, doelgerichte en de verantwoordelijkheid nemende mensen, die niet zo snel toegeven aan spanning en dan plots voor de ‘veenbrand’ overvallen worden.
Mw. M. (32) is van al vroeg in haar leven met veel ellende geconfronteerd. Alcoholische moeder, vroeg overleden vader en toen kwam de stiefvader die meer geïnteresseerd bleek in zijn eigen kinderen en zijn nieuwe vrouw, dan in zijn stiefkinderen. M. leerde al vroeg, dat als ze wilde dat er iets gebeurde, zij dat zelf zou moeten regelen. En dat heeft ze goed geleerd.
Als ik haar ontmoet heeft ze een fulltime baan, is haar tweede kind een jaar oud en is zij net verhuisd naar een plaats dichter bij het werk van haar man. Ze reist dagelijks bijna een uur heen en een uur terug tussen haar werk en thuis. Ze voelt zich al lange tijd moe. Lange tijd verklaarde ze haar vermoeidheid en de bijna voortdurende spanning in haar nek en rug als naweeën van de zwangerschap, verhuizing en het veranderde leven met twee kinderen.
Nader onderzoek via de huisarts, levert niet echt iets concreets op. Overbelasting en rustiger aan doen, is de conclusie, waar M. zich wel in kan vinden. Tegelijkertijd is het ook een vaststelling waar ze niet zoveel mee kan. Ze wil haar baan niet verminderen en de verhuizing en de kinderen zijn feiten. Ze berust, maar de belasting wordt er
niet minder door.
Bij de lunch op haar werk spreekt ze met een collega, die de verschijnselen wel herkent en aan M. vertelt dat ze in een cursus ‘mindfulness’ heeft geleerd alles met meer aandacht en bewust te doen, waardoor de spanning en het gevoel van overbelasting langzaam maar zeker goeddeels zijn verdwenen. Met dit verhaal meldt M. zich bij ons voor een cursus “mindfulness”.
De ervaring
Na een aantal weken rapporteert M., toegenomen vitaliteit, een grotere souplesse met betrekking tot de ‘verplichte’ taken en duidelijk verminderde spanning in haar nek. Zo opgeschreven lijkt een mindfulness stress reductie training (MSRT) een makkelijke oplossing. Niets is minder waar. Zo meldt M. aan het begin van de vierde bijeenkomst, dat het verplichte oefenen en soort corvee is. “Het lijkt soms eerder een extra belasting, dan dat ik nu zoveel verlichting bemerk. Ik geef me er maar aan over en zie wel wat het me brengt”. Aan het einde van de acht weken durende training is M. heel erg te spreken over de opbrengst. ”Het lukt me om een paar keer per week te mediteren en ik doe veel meer dingen met werkelijke aandacht. “ ‘s Avonds voor het slapen gaan iets voorlezen aan mijn oudste dochter voelt niet meer als een verplichting. Ik doe het met aandacht en het geeft me plezier en levert me eerder ontspanning dan stress”.
De ervaring van M. lijkt erg op de ervaringen van vele anderen. De externe omstandigheden veranderen niet, maar de wijze waarop de activiteiten worden uitgevoerd, gebeurd met aandacht. Tijdens het tandenpoetsen, of bij het mailen met een klanten, flitsen nog steeds de gedachten over wat gedaan had moeten worden, anders had gemoeten, of wat er allemaal nog moet gebeuren, maar het worden geen gedachten stromen meer die spanning opleveren.
De opbrengst
Het belangrijkste resultaat van het leven met aandacht, dat geleerd kan worden met een degelijke training ‘mindfulness’, is het stoppen van de door stress geactiveerde ‘veenbrand’, waardoor er voortdurend te veel energie gaat zitten in wroeging over gisteren en de zorgen voor morgen.
Wil je meer informatie over de volgende mindfulness training, die we in 2011 verzorgen. Stuur een mail naar presteermetplezier@gmail.com We sturen je eenmalig de informatie. De rest is aan jezelf.
Eerst nog meer over mindfulness lezen?
Cees Schenk
Reacties zijn gesloten.