Spring naar inhoud

Gemiddeld of uitzonderlijk

13 juli 2010

Als je alle uitspraken uit de interviews van selectie onderzoeken achter elkaar zou zetten, dan lijkt Nederland buitensporig veel uitzonderlijke mensen te herbergen.  “Ik volg altijd mijn passie”, “Ik houd van uitdagingen”, of “Ik presteer juist heel goed onder druk”. Op de vraag naar concrete voorbeelden, zijn de antwoorden veelal minder krachtdadig dan de algemene zelfbeoordeling. Niet zo gek natuurlijk, want uit algemeen gerichte onderzoeken blijken de meeste mensen gemiddeld te scoren met betrekking tot hartstocht, stressbestendigheid, of het nemen van risico’s.

Uitzonderlijk zijn blijkt in de praktijk veel risicovoller, dan gemiddeld. Uitzonderlijk zijn, in wat dan ook, levert altijd een gevoel van risico. Daar staat tegenover dat zelfs de mislukking, winst levert.

Gemiddeld is veilig

Doorsnee zijn en niet te veel opvallen levert een gevoel van veiligheid. Misschien beter geformuleerd: streven naar uitzonderlijkheid, levert een gevoel van risico en spanning. Inherent aan iets bijzonder proberen te presteren, is ten slotte de vergrote kans op een mislukking. En als je wel succesvol bent, loop je ook nog het risico dat gevoelens van jaloezie bij anderen, je op afwijzing komen te staan.

Mensen die werkelijk bijzondere resultaten nastreven, nemen risico’s. Of het nu politieke leiders, ondernemers, sporters, of kunstenaars zijn, een ding hebben ze met elkaar gemeen: ze houden schijnbaar van het risico. Het risico van de mislukking, maar ook het risico van het succes. “Hoge bomen vangen veel wind”.

Eenvoudig versus moeilijk

Voor een doorsnee leven moet je de regels volgen. De formele en de informele regels. Netjes naar school, dagelijks naar je werk, trouw aan je partner, behulpzaam zijn, etc. Kortom, de regel is: ‘je moet mooi spelen, winnen en tegelijkertijd niet werkelijk opvallen.

Uitzonderlijk leven, is een uitermate lastige opgave. Hoewel de meeste van ons zullen zeggen, dat het volgen van je droom de voorkeur heeft boven het volgen van de regels, zullen de meeste toch de regels volgen.

Genieten versus gespannen

Voor de meeste mensen geldt, dat ook al is hun intentie om er iets bijzonders van te maken,  ze gemiddeld zullen zijn. Gemiddeld levert uiteindelijk meer genot dan bijzonder, omdat je op z’n minst het risico van de afwijzing weet te vermijden. Voortdurend op zoek gaan naar de uitdaging, levert de onrust van mislukking en het risico om verguist en uitgesloten te worden bij succes.

Anders is langzaam

De zaken aanpakken zoals anderen het ook doen, levert veel sneller ‘succes’. Je beloopt het door anderen belopen pad. Je gaat naar school, rond een studie af, zorgt dat je zo snel mogelijk een baan vindt met een maandelijkse uitbetaling, koop een huis dat bij je salaris past etc., etc. Kan spannend zijn. Maar nauwelijks echt risicovol en zeker niet buiten de categorie: ‘doorsnee’.

Als je het anders, of bijzonder wilt doen, zal je de regels zelf uit moeten vinden. Je voert de strijd op vele fronten. Je zult je eigen grenzen moeten verkennen en oprekken en je zult weerstand moeten weten te bieden aan de kritiek en de welgemeende goede adviezen van anderen. Dat kost naast moed, ook tijd.

De winst van uitzonderlijk

Dat klinkt allemaal vast wel herkenbaar, maar het kan best anders. Er bestaat geen genetische blauwdruk die bepaalt dat je als gemiddeld door het leven moet. Of het absolute succes daarmee ook in het verschiet ligt, blijft natuurlijk de vraag. De gevleugelde uitspraak ‘succes is een keuze’, is dan ook minder waar dan ’uitzonderlijke prestaties nastreven is een keuze’.

Het is je eigen keuze om je eigen bedrijf te starten, om bijzondere kwaliteiten te ontwikkelen, te experimenteren met net iets anders, of je zelfkritische houding om te vormen naar risico nemen.

In het streven naar ‘uitzonderlijk’, loop je risico’s. Risico’s zoals de voetballers van Oranje, die hard spelen en verliezen, of zoals Armstrong die na zeven Tour de France zegens, het nog eens probeert en faliekant mislukt. De winst is in ieder geval dat ze allemaal zover kwamen, omdat ze het risico hebben genomen. Het  verlies, levert tegelijkertijd ook winst. De winst van zelfrespect.

Wat ga je kiezen? Uitzonderlijk en risicovol, of mediocre en veilig?

Advertenties
No comments yet

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: